پاش ئەوەی عیراقییەکان چوونە سەر سندووقەکانی دەنگدان، بەپێی دواین راپرسییەکان، نزمیی رێژەی بەشداربووان بووە مژارێكی سەرەكیی، کە رەنگە دواتر پێکهێنانی حکومەت ئاڵۆز بکات، ئەم هەڵبژاردنە جیاواز لەوانەی پێشتر، موقتەدا سەدر لە هەلومەرجی سیاسی کشابووەوە، رێکخراوی بەدر بەشێوەیەكی سەربەخۆ و بێ هاوپەیمانەكانی کێبڕکێ دەکرد، هەرچی حزبوڵڵا بوو لە دۆخێكی لاوازدا بوو. ئەگەرچی ناسەقامگیری هەرێمی و ركابەرییە ناوچەییەكان بەردەوامن، بەڵام هەلومەرجەكە بۆ عیراق تا ئەندازەیەك سەقامگیر بوو.
بەشێوەیەكی گشتی، سەردەمی محەمەد شیاع سودانی بەراورد بە پێشبینییە چاوەڕوانكراوەكان ئارام بوو، بێ ئابڕووچوون یان شکستێكی گەورە قۆناغی یەكەمی بەڕێكرد، بەڵام هێشتا کەمیی بەرهەمهێنانی کارەبا و دۆسێ خزمەتگوزارییەكان ئاستەنگی بۆ کابینەکەی دروستکردووە، (عیراق لە ئێستادا لە نێوان 24.000 تا 28.000 مێگاوات کارەبا بەرهەم دەهێنێت، و لەم ساڵدا گرێبەستێکی لەگەڵ کۆمپانیای ئەمریکی جێنەراڵ ئەلێکتریك بۆ زیادکردنی 24.000مێگاواتی تر تا ساڵی 2028 ئیمزا کردووە)، بەم دواییە، دوو گەورە كۆمپانیای وزەی ئەمریکی، شێڤرۆن و ئێکسۆن مۆبیل، گرێبەستی گەڕان و گەشەپێدانیانیان لە كێڵگە نەوتییەكانی عیراقدا ئیمزا کردووە، زیاتر لەوە سایمۆن واتکینز لە ماڵپەڕی OilPrice.com، گەڕانەوەی ئێکسۆن مۆبیل بۆ عیراق بە گۆڕانکارییەکی گەوهەری و جیۆپۆلیتیکی گرنگ دادەنێت، کە نیشانەی پەیوەندیی نوێی خۆرئاوایە لەگەڵ عیراق،  ئەم پێشکەوتنانە پێدەچێت دۆناڵد ترەمپ دڵخۆش بکات، کە هێشتا بە رەسمی لە بەغدا یان واشنتۆن چاوی بە سودانی نەکەوتووە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەو کەسەی لە ئایندەدا دەبێتە سەرۆك وەزیرانی عیراق، رووبەڕووی سێ دۆسێی گەورە و گرنگ دەبێتەوە ئەوانیش: قەیرانی ئاو، پەیوەندی لەگەڵ ئەمریکا و سوڕانەوە لە بازنەی پەیوەندییە هەرێمییەكان، بەتایبەت لەگەڵ ئێران. 

بەڕێوەبردنی قەیرانی ئاو
کێشەی دوور و نزیكی عیراق کەمیی ئاوە، لە دۆسێیەكی وەها گرنگدا عیراق پشت بە تورکیا و ئێران دەبەستێت و بە تێكڕا نزیکەی %75 لە ئاوی شیرینی رووبارەكانی دیجلە و فورات لەو دوو وڵاتەوە هەڵدەقوڵێن، پرسی ئاو بۆ عیراقییەكان رەهەندێكی ناوچەیی و نێودەوڵەتی هەیە و پێویستی بە ئاوڕدانەوەی بەپەلەیە، سەرباری ئەوە لە تشرینی یەکەمی 2025، بەغداد و ئەنقەرە رەشنووسێكیان بۆ دابەشکردنی ئاو ئیمزا کردووە، کە زیاتر نۆژەنکردنەوەی بنکەیی دەگرێتەوە، و لە رێگەی کۆمپانیا تورکییەکانەوە جێبەجێ دەکرێت، هەروەها گروپێکی وتووێژی هەمیشەیی بۆ هاوکاریکردنی بڕیارەکانی دابەشکردنی ئاو لە داهاتوودا پێكهێنراوە.
لەگەڵ ئەوەشدا، ساڵی 2025 وشکترین ساڵ بووە بۆ عیراق، کەمیی باران و پرۆژەی بەنداوەکانی تورکیا و ئێران، ئاستی ئاوی دیجلە و فورات بە رێژەی تا %27 کەمکردووەتەوە، دەریاچە دەستکردەکان ئێستا کەمتر لە 8 ملیار مەتر سێجا ئاو گلدەدەنەوە، کە ئەوەش کەمترین بڕی گلدانەوەیە لە هەشت دەیەی رابردوودا. هەربۆیە لە مانگی ئەیلولدا، حکومەت بەهۆی كەم ئاوییەوە چاندنی گەنمی راگرت، شارێكی وەك بەسرە کە ژمارەی دانیشتوانی نزیكەی 3.5 ملیۆن کەسە، رووبەڕووی قەیرانێکی مرۆیی بووەتەوە، زۆنگاوە کۆنەکان، کە شوێنێکی میراتی جیهانیی یونێسکۆن، وێران و خاپووربوون، زیادبوونی سۆڵەیی ئاو زیانی بە جووتیار و ئاژەڵی ماڵی گەیاندووە، ئەم دۆخەی ژینگە مەترسی ناسەقامگیریی ئابووری و ناڕەزایی کۆمەڵایەتیی لە عیراقدا خوڵقاندووە، یەك لە چارەسەرە جێ بایەخەكان بۆ ئەمڕۆی عیراق، رەنگە بەکرێدانی زەویی کشتوکاڵی لە دەرەوەی وڵات بێت،  هاوشێوەی سعودیە و ئیمارات، کە بەرهەمەكانیان لە ئەفریقا دەچێنن بۆ پاراستنی رێژەی ئاوی ناوخۆیی. 

هاوسەنگکردنی پەیوەندیی  لەگەڵ ئەمریکا
لە شەڕی دژ بە داعش، واشنتۆن بەڵێنیدا، کە بەردەوام كار بۆ تێكشكاندنی داعش بكات، ئەمەش ئەرکێکی راستەوخۆی بۆ راستکردنەوەی ئامادەبوونێکی درێژخایەنی خستە سەرشان، لەژێر كاریگەریی رێککەوتنەكانی ئەم دواییانەدا، ئەمریکییەکان لە ئەیلولی 2025 دەستیان بە کشانەوە کرد و پێشبینی دەرچوونێکی تەواوەتییان تا ئەیلولی 2026 لێ دەکرێت، بەڵام پاشماوەی بنكە سەربازییەكان لە کوردستانی عیراق و لە بنکەی عەین ئەلئەسەد دەمێننەوە بۆ یارمەتیدان لە کاروباری دژ بە تیرۆر.
لە تشرینی یەکەمدا، مارکۆ روبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا فشاری خستەسەر پەرلەمانی عیراق بۆ کشاندنەوەی یاسایەك کە حەشدی شەعبی بە تەواوی لەژێر کۆنتڕۆڵی حکومەت دابنێت، هەرچەندە ناکۆکی ناوخۆیی یارمەتیدا کە پرۆژە یاساکە شکستبهێنێت، لەژێر كاریگەریی ئەو رووداوانەدا سودانی بەم دواییانە رایگەیاند کە گروپە چەکدارەکان دوو بژاردەیان لەبەردەمدایە، یان بچنە ناو دامەزراوە ئەمنییە رەسمییەکانەوە یاخود تەنها كاری سیاسیی بكەن، لەگەڵ ئەوەشدا هێرش و داگیرکردنی عیراق زیاتر لە 4.400 کوژراو و زیاتر لە 3 تریلیۆن دۆلار تێچووی بۆ ئەمریکییەکان هەبوو، هەربۆیە ئەمریکا ئێستا رووبەڕووی (تەڵەی دەستێوەردان) دەبێتەوە، عیراق لەناو ئەم دینامیکەدا گیریخواردووە، واشنتۆن دەیەوێت بڕوات، بەڵام ناتوانێت مەترسییەکانی ئەنجامدانی كارێكی وەها بە سانایی تێپەڕێنێت.

پاراستنی عیراق لە کێشە پەرەگرتووەكانی نێوان ئەمریکا و ئێران
سێیەم ئاستەنگ بۆ حکومەتی داهاتووی عیراق، خۆپاراستنە لە ناکۆکییەكی درێژخایەنی نێوان ئەمریکا و ئێران، هەر لە سەرەتاكانی شۆڕشی ئیسلامی 1979 هەردوولا كەوتنە سێبەری شەڕێكی بەردەوام،  هەر لە سزادان و هێرشی سایبەرییەوە تا هێرش و دەستنیشانکردن و كوشتن و سزای ئابووری، پڕۆگرامی مووشەکە پالیستییەکان، فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان، و وزە ناوکییەکانی ئێران، ئەوانە ئێستا پاساوی ئەمریکان بۆ بەردەوامبوونی گەمارۆدان، هەربۆیە لە حوزەیرانی 2025، گورزە ئاسمانییە ئەمریکییەکان سێ بنكەی ئەتۆمیی ئێرانیان بە ئامانج گرت، دۆناڵد ترەمپ ئاماژەی بەوەدا، كە  هێرشەكەیان پڕۆگرامی ئەتۆمیی ئێرانی لەناوبرد، هەرچەندە لایەنی سەربازیی ئەمریکی ئەوەندە دڵنیا نەبوو، لەهەمان کاتدا، ئیسرائیل، نزیکترین هاوپەیمانی ئەمریکا لە ناوچەكەدا، پاڵپشتی ئەو ناكۆكییانە دەكات و جەخت لەوە دەكاتەوە كە کوشتنە دەستنیشانکراوەکان و کارە نهێنییەكان دژی زانا ئێرانییەکان بەردەوام بە هاوبەشی و ئاگاداریی یەك بووە.
لەسەرمەبنای ئەم كێشمەكێشانە، لە ئایاری 2025، نوێنەرانی ئەمریکی جۆ ویلسۆن (سەوسکارۆلینا) و گرێگ ستیوب (فلۆریدا) پاڵپشتی سزادانی عیراقیان کرد، وەك بەشێك لە هەوڵی (گەورەترین فشار) بەسەر ئێراندا، هەروەها پاڵپشتی سزادانی حەشدی شەعبییان كرد، هەروەها داوای سزادانێكی سەختی زۆرینەی لایەنە عیراقییەكانیان كرد لە نموونەی: بانك و کەرتی نەوتی عیراق، وەزیری دارایی، سەرۆکی دادگای باڵای فیدراڵی عیراق و سەرۆك وەزیرانی پێشوو.
لەسەروەختی هەڵبژاردنەكانیشدا، دروشمی پرۆژە سیاسییەکەی سودانی (عیراق یەکەم) بوو، بەڵام بۆ واشنتۆن، عیراق ئامرازێکە بۆ فشارخستنەسەر ئێران، تێچووی شەڕ و پارە و كوژرانی سەربازەكان پاساو دەدەنە ئەمریكا، بەڵام ئەم دینامیکە هەڕەشە لە سەقامگیریی عیراق دەکات، لە داهاتووشدا حەشدی شەعبی کێشەیەکی گەورە دەبێت لەنێوان ئەمریکا و عیراقدا، چونکە ئەمریکاییەکان گروپێكی چەكداریی بەهێز و كاریگەریی دژ و نەیاری لەو چەشنە قبوڵناكەن، لەگەڵ ئەوەشدا، سەرەڕای ئارامییەکی رێژەیی و وەبەرهێنانی بەرچاو لە سەردەمی سودانیدا، عیراق هێشتا رووبەڕووی کەمیی ئاو، چاکسازی ئەمنی نیوەناچڵ، و مەترسیی بەردەوامی کێشانە ناو ملمڵانێ دەرەكییەكانی هەیە، کە زۆربەیان میراتی چەوسانەوەی سەردەمی سەدام حسێن و سزا و هێرشە سەربازییەکانی خۆرئاوایە. لەم سۆنگەیەوە هاوسەنگکردنی پێداویستییە ناوخۆییەکان لەگەڵ فشارە دەرەکییەکان بەتایبەتی لەنێوان ئەمریكا و ئێران، داهاتووی عیراق دیاری دەکات، زیاتر لە هەر ئەنجامێكی خێرای هەڵبژاردنەکە.